Elektrik tesisatında kablo kesiti seçimi güvenliğin ve verimin temel taşıdır. Yetersiz kesitli kablo aşırı ısınır, voltaj düşümüne neden olur ve yangın riski oluşturur. Fazla kalın kablo ise gereksiz maliyet demektir. Doğru dengeyi bulmak için temel hesaplama yöntemlerini bilmek gerekir.
Kablo kesiti seçiminde ilk adım hattın taşıyacağı toplam gücü belirlemektir. O hattan beslenecek tüm cihazların watt değerlerini toplayın. Örneğin bir aydınlatma hattında toplam beş yüz watt varken, bir mutfak hattında fırın, bulaşık makinesi ve mikrodalga ile beş bin watt veya üzeri güç olabilir.
Toplam gücü bulduktan sonra akım değerini hesaplayın. Tek fazlı devrelerde akım, gücün gerilime bölünmesiyle bulunur. İki yüz yirmi volt şebekede bin watt güç yaklaşık dört buçuk amper akım çeker. Bu akım değerine göre kablo kesiti tablosundan uygun kalınlığı seçersiniz.
Konutlarda yaygın kullanılan kesitler şöyledir: Aydınlatma hatları için bir buçuk milimetre kare yeterlidir ve on amper sigortayla korunur. Priz hatları için iki buçuk milimetre kare standart seçimdir ve on altı amper sigortayla çalışır. Klima, fırın ve şofben gibi yüksek güçlü cihazlar için dört veya altı milimetre kare kablo gerekir ve bu hatlar ayrı sigorta ile korunmalıdır.
Kablo uzunluğu da kesit seçimini etkiler. Uzun mesafelerde voltaj düşümü artar ve bunu telafi etmek için bir üst kesit tercih edilmelidir. Yönetmeliklere göre voltaj düşümü yüzde üçü geçmemelidir.
Kablo tipi de önemlidir. Konutlarda NYM tipi çok damarlı kablolar standarttır. Sıva altı döşemelerde NYM, sıva üstü veya kablo kanallarında ise NH tipi kablolar kullanılır. Bakır iletkenli kablolar alüminyuma göre daha iyi iletkenlik sağlar ve daha güvenlidir.
Kablo seçimini asla göz kararıyla yapmayın. Profesyonel bir elektrik mühendisi veya teknisyeni evinizin güç ihtiyacını analiz ederek doğru kesitleri belirleyebilir. Bu küçük yatırım uzun vadede büyük güvenlik kazancı sağlar.
